Fale mózgowe

Fale mózgowe są elektrycznymi falami generowanymi w każdym mózgu. Zmiany w aktywności neuronów zachodzą zarówno w czasie przechodzenia ze stanu czuwania w stan snu, jak i w czasie odbioru, percepcji i analizy bodźców czuciowych, które zachodzą w określonej kolejności w poszczególnych polach korowych. Dominacja poszczególnych składowych fal zmienia poziom świadomości (stan podświadomy, nieświadomy itd). Obecność rytmu EEG wskazuje, że mózg wykonuje jakąś działalność angażując jednocześnie miliony komórek, które działają w synchronicznym trybie. Ta działalność występuje w pierwszym rzędzie, w najwyższych 4 warstwach (ok. 6 mm grubości) zewnętrznej warstwy kory mózgowej). Wszystkie składowe fal mózgowych są zawsze produkowane, ale przewagę pewnych pożądanych fal mózgowych można uzyskać wysiłkiem woli i systematycznym treningiem. Produkcja pewnych pożądanych fal, a innych, niepożądanych – redukcja, jest istotą treningu EEG-Biofeedback.

Delta (1-4 Hz)

Rytm długi, powolny, pofalowany. Fala delta jest najpowolniejsza ze wszystkich fal mózgowych. Najczęściej kojarzona z głębokim snem, pewne częstości w paśmie Delta wywołują uwolnienie hormonu wzrostu, tak zbawiennego dla uzdrawiania i regeneracji. Teraz wiadomo, dlaczego głęboki sen – jest regenerujący i podstawowy dla uzdrawiającego procesu. Fale delta są też obrazem patologicznym, charakteryzującym uszkodzenia mózgu (np. guzy). Pojawiają się również przy intensywnym wysiłku umysłowym.

Theta (4-8 Hz)

Theta „leży” bezpośrednio na progu podświadomości. W Biofeedbacku, kojarzona z najgłębszym poziomem medytacji. Theta jest też identyfikowane jako brama do nauki i pamięci. Theta-medytacje zwiększają kreatywność, proces uczenia się, Theta redukuje stres, budzi intuicję i inne pozazmysłowe percepcje i umiejętności. Dystrybucja: zwykle regionalna, może zajmować znaczne obszary kory, może być zlateralizowana albo rozproszona. Subiektywne emocjonalne stany: intuicyjny, twórczy, fantazjujący, obrazowy, twórczy, sennie przełączający myśli. Odzyskujący nieświadomy materiał. Powiązane czynności i zachowania: twórczy, intuicyjny; ale też może być oszalały, nie skupiony, rozkojarzony. Korelacje fizjologiczne: gojenie się, integracja umysł/ciało. Skutki treningu: jeśli promowane mogą wywołać fantazjowanie, stany bliskie transowi – jeśli dobrze znosi stany hipnotyczne. Hamowana (redukowana), może ulepszać koncentrację, zdolność ogniskowania uwagi. Na ogół nadmiar fal Theta (płaty czołowe) powoduje dekoncentracje i problemy w skupieniu uwagi (ADD, ADHD). Charakterystyczne dla depresji, zamkniętych uszkodzeń głowy oraz epilepsji. Patologiczny nadmiar thety obrazuje śpiączkę (coma) typu theta.

Alfa (8-12 Hz)

To jest miejsce głębokiego odpoczynku, ale niedostateczne dla medytacji. W Alfie zaczynamy uzyskiwać dostęp do bogactwa kreatywności, które znajduje się poniżej naszej świadomej świadomości – to jest brama, wejście do głębszych stanów świadomości. Alfa jest też siedzibą częstości, znanej jako częstością rezonansu Schumana – częstotliwości rezonansu pola elektromagnetycznego ziemi. Dystrybucja: regionalna, zwykle zajmuje cały płat kory; duże amplitudy w potylicy przy zamkniętych oczach. Subiektywne, emocjonalne stany: odprężony, nieruchomy, ale nie senny; cichy, świadomy. Powiązane czynności i zachowania : rozmyślanie, brak działania. Twórcza „esencja”, natchnienie, motywacja, stan marzycielski, odprężony, ale jeszcze czujny. Fizjologiczne korelacje: odprężony, gojący się. Skutki treningu: wytworzenie relaksu i odpoczynku. Redukcja stresu – dla niskiej alfy (8-10 Hz): wewnętrzna świadomość samointegracji umysł/ciało, równowaga: dla wysokiej alfy (10-12 Hz): skupianie się , stan gojący, łączenie ciała i umysłu.

SMR (15-20Hz)

Rytm sensomotoryczny, czuciowo-ruchowy. Nazywany również niska Beta. Dystrybucja: zlokalizowana półkulowo i w płatach (czołowy, potyliczny, itd.). Subiektywne emocjonalne stany: odprężony jeszcze ogniskujący się, integrujący. Zadania i zachowania: niskie SMR może odzwierciedlać „ADD”, brak zogniskowanej uwagi; wysokie SMR – wysoce czujna, fizyczna cisza. Powiązane czynności i zachowania: jest hamowany przez ruch; unieruchomienie ciała może powiększać SMR. Skutki treningu: wzrost SMR może produkować odprężenie, polepsza koncentrację uwagi. Pomocny w porządkowaniu deficytów uwagi.

Beta 1 (15-18 Hz)

Środkowa Beta, nazywana również Beta 1. Jesteś przebudzony, czujny. Twój umysł jest ostry, skupiony. Wykonujesz zadania szybko, łatwo i możesz pracować z pełną uwagą. W stanie Beta neurony pracują „ogniście” i szybko, a ty realizujesz, osiągasz szczytowe zadania. Nowe pomysły i rozwiązania problemów błyskawicznie rodzą się w twoim umyśle. Trening Beta jest jednym z najczęściej używanych protokołów w eeg biofeedback dla ADD. Te programy pomagają przygotować się do egzaminu, uprawiać sport, umożliwiają prezentację, analizę i organizowanie informacji i inne działalności, gdzie umysłowa raźność i wysokie poziomy koncentracji są kluczowe dla naszego sukcesu. Dystrybucja: lokalizowana na różnych obszarach. Może się ogniskować przy jednej elektrodzie. Subiektywne emocjonalne stany: myślenie, świadomy siebie i otoczenia. Powiązane czynności i zachowania: umysłowa działalność, zewnętrznie skupiona uwaga. Fizjologiczne korelacje: raźny, czynny ale nieporuszony (nie zdenerwowany, nie poirytowany). Skutki treningu: może powiększać umysłowe zdolności, koncentrację, raźność, inteligencję (IQ).

Beta 2 (18-30 Hz)

Zwana również wysoka Beta, jest falą stresogenną, która towarzyszy nam w trakcie intensywnej pracy umysłowej i powoduje nasze uczucie niepokoju i lęku. Skutkiem jej nadmiernego udziału może być podwyższone ciśnienie tętnicze oraz napięcie mięśniowe i odczucie głębokiego stresu.